ده‌رباره‌ی ڕیفراندۆم : وەرگیراو

 

نتيجة بحث الصور عن ‪referendum‬‏

((ئەم بابەتەی هاوڕی (کارزان عزیز ) لە فەیسبوکی خۆی بڵاوی کردبوەوە بە پێویستمان زانی وەک خۆی بڵاوی بکەینەوە))
سۆسیالیزم‌ ژیانی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی ئازادانه‌‌یه‌؛ خۆبه‌ڕێوبه‌رییه‌كی ئازادی پرۆلیتاریی ئینته‌رناسیۆنالانه‌‌. خه‌باتی ئازادیی و سه‌ربه‌خۆیی مرۆڤ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا كه‌ نه‌ته‌وه‌ییشه‌ بۆ ڕزگاری له‌ چاوساندنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی‌، به‌ڵام ڕزگارییه‌كه‌ هه‌رگیز ناتوانێت كۆتایی به‌ زیاده‌به‌ها و خاوه‌ندارێتی و كاری كرێگرته‌ و چاوساندنه‌وه‌ بهێنێت. ئازادیی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌گه‌ر به‌ر مه‌بنای خه‌باتی چینایه‌تی و كرێكاریی نه‌بێت واتایه‌كی واقیعی و سیاسی سۆسیالیستیی نییه‌. له‌به‌ر ئه‌و هۆكاره‌ گرنگه‌ی كه‌ پرسی نه‌ته‌وه‌ و كێشه‌كانی، پرسێكی چینایه‌تییه‌ و بنه‌ڕێكی ماتریالیستییانه‌ی چینایه‌تی هه‌یه‌. بنه‌ڕه‌ته‌كانی ململانێ و چه‌ساندنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌كان له‌به‌رامبه‌ر یه‌كتردا له‌ هه‌ناوی ماتریالیزمدایه‌ و جوڵێنه‌ری ماتریالیزمیش پێش هه‌موو شتێك له‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی كارو وه‌به‌رهێناندایه‌.

كۆی ئه‌و گوتاره‌ نه‌ته‌وه‌یی و كه‌مایه‌تییانه‌ی ئه‌مڕۆی دونیا كه‌ داوای ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی ده‌كه‌ن، په‌یوه‌ندییه‌كیان به‌ خه‌باتی سۆسیالیستی و پرۆلیتارییه‌وه‌ نییه‌. ڕیفراندۆم یه‌كێكه‌ له‌ فۆرمه‌كانی خه‌باتی بۆرژوازیی و كه‌م تا زۆر په‌یوه‌ست نییه‌ به‌ سۆسیالیزمه‌وه‌.
ڕیفراندۆم بۆ بۆرژوازیی كوردی په‌یوه‌سته‌ به‌ جیاكردنه‌وه‌یه‌كی لۆكاڵی یان جوگرافی، كه‌ تێیدا ئیتر بۆرژوازی و ده‌سه‌ڵادارانی كورد باشتر ده‌ستیان بگاته‌ هه‌رچی زیاتری سامان و سه‌رمایه‌ی ئه‌م به‌شه‌ی عێراق. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئاسانتر و بێترستر بتوانن گرێبه‌ستی ئابوری گه‌وره‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تی عێراق له‌گه‌ڵ كۆمپانیا فره‌نه‌ته‌وه‌ییه‌كاندا مۆر بكه‌ن و هه‌روه‌ها قه‌رزی نێوده‌وڵه‌تی به‌ بڕی گه‌وره‌تر‌ به‌ شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ وه‌ربگرن كه‌ ئه‌مه‌ چه‌ندینجار باری سه‌رشانی چینی كرێكار سه‌ختتر ده‌كات و قه‌رزه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان به‌ناوی نه‌بوونی موچه‌ و كڕینی چه‌ك و تێچوونه‌كانی جه‌نگه‌وه‌‌ زیاتر ده‌كات. كه‌واته‌ ڕیفراندۆم ململانێیه‌كی بۆرژوازییه‌ بۆ هه‌یمه‌نه‌كردن‌ به‌سه‌ر خاكێك و سامان و سه‌رمایه‌ی ئه‌و پارچه‌ زه‌وییه‌دا، نه‌ك ململانێ بۆ ئازادی و ڕزگاری مرۆڤه‌كانی چوارچێوه‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی. چه‌وساندنه‌وه‌ی كورد له‌ بیست ساڵی ڕابردوودا كه‌ له‌سه‌ر ده‌ستی چه‌ند ده‌سته‌ و تاقم و حیزبێكی بۆرژوازی-ناسیۆنالیست بووه له‌م به‌شه‌دا‌، له‌ ڕووی چۆنایه‌تییه‌وه‌ هه‌ر چه‌وساندنه‌وه‌یه‌ وه‌كئه‌وه‌ی هه‌ر كه‌س و نه‌ته‌وه‌یه‌كیتر ئه‌نجامی بدات به‌رامبه‌ر به‌ كورد له‌ پارچه‌كانی تری كوردستان.
گوتاری ناسیۆنالیزم به‌ ئێستا و داهاتووشه‌وه‌ په‌رده‌ و ده‌مامكێكی باش ده‌بێت‌ بۆ بۆرژوازی تاكو بتوانێت لێیه‌وه‌ چه‌وسانه‌وه‌ و چینی كرێكاری نه‌ته‌وه‌كان له‌ دۆخی نائاسایی و نائارامیدا بهێڵێته‌وه‌ و له‌ژێریدا درێژه‌ به‌ زیادكردنی ئاستی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی و ده‌سه‌ڵاتی خۆی بدات. له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م گوتاره‌دا، یه‌كگرتنی چینی چه‌وساوه‌ی كرێكار له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات و سه‌رمایه‌داران و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیاندا ته‌نها ڕێگاچاره‌ی سه‌ربه‌خۆییه‌ له‌ چه‌وساندنه‌وه‌ی سیاسی و ئابوری.

هه‌ڵوێستی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵ كه‌ به‌باڵاترین هه‌ڵوێست ده‌بینرێت له‌ ئێستادا هیچ نییه‌ جگه‌ له‌ ترس‌ له‌وه‌ی بۆرژوازی شكستی زیاتر بهێنێت، یاخود نه‌توانن به‌رژه‌وه‌ندییه‌ هه‌نووكه‌ییه‌كانی خۆیان وه‌كو ئه‌وه‌ی ئێستا بپارێزن (ناوهێنانی گۆڕان و كۆمه‌ڵ به‌ ته‌نها له‌وه‌دایه‌ كه‌ بۆچوونه‌ په‌رته‌وازه‌كه‌یانه‌‌وه‌ به‌باشترین بۆچوون ده‌بینرێت و له‌وه‌ بڕاوینه‌ته‌وه‌ كه‌ مه‌رامی هێزه‌كانیتر چه‌ند به‌رژه‌وه‌ندپه‌رستانه‌ و ئینتیهازیانه‌یه‌. كێشه‌ی گۆڕان چه‌وساندنه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵكو شكستی بۆرژوازییه‌ چونكه‌ پێیانوایه‌ هێشتا بۆرژوازی ئاماده‌ نییه‌ یان هێنده‌ به‌هێز نییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت ده‌وڵه‌ت- نه‌ته‌وه‌ دروست بكات. من دژ به‌ ڕیفراندۆمم. به‌ڵام نه‌ك وه‌كئه‌وه‌ی گۆڕان و ناوه‌ند و گروپه‌كانی دیكه‌ دژی ده‌وه‌ستنه‌وه‌. جیاوازییه‌كه‌ له‌ودایه‌ ئه‌وان چینایه‌تی و به‌رژه‌وه‌ندی چینایه‌تییان بۆ گرنگ نییه‌ و بۆ ساتێكیش ئاماده‌ نین ئه‌مه‌ وه‌كو ژێرخان ببینن و له‌ هیچ جێگه‌یه‌كیشدا ئاماژه‌یان به‌وه‌ نه‌كردووه‌ كه‌ سه‌رتاپای سیسته‌مه‌ نوقمبووه‌ له‌ قه‌یران و دروستكردنی دوژمنایه‌تی و چاوچنۆكیدا‌. ئه‌وان چینایه‌تی و به‌ژه‌وه‌ندی پرۆلیتاریایان بۆ گرنگ نییه‌ و پێیانوایه‌ ئه‌وه‌ی ئێستا ڕیفراندۆمی بۆ ده‌كرێت كافی نییه‌ و ده‌بێت كۆمه‌ڵگایه‌كی چینایه‌تی گه‌وره‌تر ئاماده‌ ببێت بۆ ئه‌وه‌ی ڕیفراندۆمی تێدا بكرێت.

هه‌ڵوێستی سۆسیالیستییانه‌ دژ به‌ كۆی سیسته‌مه‌كه‌یه‌ به‌ هه‌موو فۆرمه‌كانی حوكمڕانییه‌وه‌ هه‌ر له‌ سێكیولاریزم و ته‌كنۆكرات و په‌رله‌مانی و سه‌رۆكایه‌تییه‌وه تا ده‌گاته‌ فۆرمه‌كانی داهاتووی حوكمڕانی له‌ناو ئه‌م سیسته‌مه‌دا‌. نه‌ك پێمانوابێت كێشه‌كه‌ بنه‌ماڵه‌یه‌ك و حیزبێك و نه‌بوونی ژێرخانێكی ئابووری به‌هێزه‌، به‌ڵكو كۆی سیسته‌مه‌كه‌ زیاد له‌ سه‌د ساڵه‌ له‌ ئه‌زمه‌دایه‌ و ده‌بێت كۆی سیسته‌مه‌كه‌ هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه‌.

ڕیفراندۆم پرسێكی سیاسییه‌. پشكی ئیمیالیزمی جیهانی و پڕۆژه‌ی نیۆلیبرالیزم و ئاراسته‌ی ئه‌م كۆمه‌ڵگایانه‌ له‌نێو جه‌نگ و ململانێی ناوخۆیی به‌هۆی گرێبه‌سته‌كانیانه‌وه‌ كه‌ ئاماده‌ نین ده‌ستبه‌رداری ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندی و سه‌رمایه‌گوزاری و گرێبه‌ستانه‌یان بن و ئاقاری ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ناوچه‌كه‌ به‌ره‌و ئاڵۆزی زیاتر ده‌برێت و كیشه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و مه‌زهه‌بی له‌ ڕاستیدا كێشه‌ی ناوچه‌كه‌ نین و ته‌نها ده‌ویسترێت له‌ژێر ئه‌و په‌ردانه‌دا به‌رده‌وامی به‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی خۆیان بده‌ن. له‌بیركردنی پرسی چینایه‌تی و كرێكار و له‌به‌ریه‌كهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یان له‌ناو پرسه‌ سیاسییه‌كاندا، به‌ ته‌نها قه‌یرانی سیاسه‌تی كوردی نییه‌، به‌ڵكو قه‌یرانی نه‌بوونی سیاسه‌تی حه‌قیقه‌ت و ئازادییه‌ له‌ سه‌رانسه‌ری جیهاندا.

ده‌توانرێت بپرسرێت كێ شه‌رعییه‌تی ڕیفراندۆمی به‌وانه‌ به‌خشیوه‌ كه‌ چه‌ند ده‌یه‌یه‌كه‌ ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه‌ ده‌چه‌وسێننه‌وه‌ و ئه‌مڕۆش خۆیانی به‌ خاوه‌ن ده‌زانن. نابێت كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك و چینی كرێكار ئه‌وه‌یان بیربچێته‌وه‌ كه‌ ڕیفراندۆمی پێشوو كراو خه‌ڵك بیری چوویه‌وه‌. ئه‌گه‌ر كێشه‌كه‌ ڕیفراندۆم بێت، ئه‌ی خۆ له‌ پێشتردا ڕیفراندۆم ئه‌نجامدراو و هیچیشی له‌ هه‌ژاری و دابه‌شبوونی كۆمه‌ڵگای پرۆلیتاری نه‌گۆڕی، ئه‌وه‌ نه‌بێت كه‌ كێشه‌ی چینایه‌تی و هه‌ژاری گه‌وره‌تر كرد. به‌ڵام نه‌بوونی بزووتنه‌وه‌یه‌كی به‌هێزی كرێكارییش هۆكارێكی گه‌وره‌یه‌ له‌ ده‌ست ئاوه‌ڵابوونی ئه‌واندا، بۆیه‌ ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ پێویسته‌ له‌ ئیستاوه‌ بۆ داهاتوو خۆی باشتر ئاماده‌ بكات و خۆی بڕیار له‌ ژیانی خۆی بدات. گوتاری ناسیۆنالیزم و بۆرژوازی ناسیۆنالیست ئه‌مڕۆ تا ئه‌ندازه‌ی گوتارێكی فاشیستی خۆی مانیفێست ده‌كات، به‌ نموونه‌، ڕوونه‌ ئه‌مڕۆ له‌ژێر ناوی ڕیفراندۆمدا پۆلێنی فاشیستییانه‌ ده‌كرێت و ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت ده‌نگی نه‌خێر بده‌ن، هه‌ڕه‌شه‌یان لێده‌كرێت و به‌ خیانه‌تكار ناوده‌برێن.
له‌ كۆتاییدا‌، ڕیفراندۆم سیاسه‌تێكی ساخته‌كارانه‌ی ڕزگاری و سه‌ربه‌خۆییه‌ و ئامانج لێی بۆ بۆرژوازی كورد (بۆرژوازی نه‌ته‌وه‌یی) بریتییه‌ له‌ ده‌ستكه‌وت و به‌رژه‌وه‌ندی ئابوری زیاتر و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی چه‌ساندنه‌وه‌ و هه‌ژارتركردن و قووڵتركردنه‌وه‌ی قه‌یرانی سه‌رمایه‌دارانه‌ی زیاتر له‌ كوردستاندا.

دژ به‌ ڕزگاری نیم، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ڕزگارییه‌كدام كه‌ بنه‌مایه‌كی چینایه‌تی هه‌بێت و دژ به‌ سیسته‌می سه‌رمایه‌داری و هه‌یمه‌نه‌ی ئیمپریالیتسییانه‌ و ئیمپراتۆریانه‌ی سه‌رمایه‌داری بێت و ئامانج لێی بونیاتنانی كۆمه‌ڵگایه‌كی بێ چین و چه‌وساندنه‌وه‌ بێت و هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ڕزگاریی ئینته‌ناسیۆنالانه‌شی به‌ ئامانج گرتبێت. پرسی نه‌ته‌وه‌ بریتییه‌ له‌ پرسی نه‌ته‌وه‌یه‌كی چه‌وساوه‌ و چینایه‌تی، نه‌ك نه‌بوونی سه‌ربه‌خۆیی بۆ دابه‌شكردنی موڵك و زه‌وی و سه‌رمایه‌ له‌ جوگرافیاكانیتر.

أعجبنيعرض مزيد من التفاعلات
 

سەرنجێک بنووسە

ئیمەیڵەکەت بڵاوناکرێتەوە. تکایە سەرجەم خانەکان پڕ بکەرەوە *

*