دەوڵەتی سەربەخۆ، کۆماری یا سکۆلار…. لەبەرژەوەندی چ چینێکە؟ مامۆستا ستار

هەلومەرجی سیاسی و ئابوری عیراق وکوردستان بەیەکیك لە دەورانە پڕ ئاڵۆزەکانیدا تێپەڕ ئەبێت، و دابڕاویش نییە لە هەلومەرجی کۆمەڵگای سەرمایەداری لە ئاستی جیهان و ساغکردنەوەی کێشە جیهانیەکانی سەرمایەداری. ئەوەی کە ئەم هەلومەرجە دەرەنجامی چییە؟ و دوای ٢٦ ساڵ لە جەنگی خەلیج و هێرشی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بۆ سەر عێراق، و دواتر هیڕشی بەرفراوانی هاوپەیمانان و ڕوخانی حکوومەتی بەعس و هەڵوەشانەوەی گشت ئاسەوارەکانی شارستانی عیراق و بوونی بە شوێنی تەراتین و ساغکردنەوەی بەرژەوەندی جۆراو جۆری ووووڵاتانی سەرمایەداری جیهان و دەوروبەری عیراق و پەیدابوونی دەرفەت بۆ حزبە بۆرژوازییەکانی کوردستان بۆ دەستبەسەرداگرتنی زۆربەی شار و شارۆچکەکانی کوردستان و داسەپاندنی دەسەڵاتیان …..تاد لێرەدا جێگەی باسەکە نییە ،تەنها ئەم هەلومەرجەی ئێستا کە سەرچاوەی هەلومەرجێکی جیهانی و ناوچەییەیە کە لە وکات، تا ئێستا بە بێ چارەسەریی و وەڵام ماوەتەوە و درێژ بووەتەوە و دەرئەنجامەکانی و دەرهاویشتەکانی بەشێکە لەم باسە .

ئەوەی ئێستا وەک گرنگی هەبێت، مەسەلەی ساغکردنەوەی ( دەوڵەت ) ە لە گشت عێراق و بەتایبەتیش کوردستانی عیراق، کەلەماوەی ١٤ ساڵی ڕابردودا، بە تایبەتیش لە دوای شەڕی داعش و ئاڵۆز بوونی زیاتری بارودۆخی سیاسی و ئابووری کوردستان وەک بەشێک لە عێراقی فیدرال و بەدواداچوونی بەرژەوەندی بۆرژوازی کورد و یەکانگیر نەبوونی لەگەڵ بۆرژوازی عێراقی، کە باروودۆخەکە پێیناوەتە ئاڵۆزییەکی زیاترەوە، وهەریەکە لە بەرژەوەندی چینایەتی بۆرژوازیی کوردەوە خەریکی لێکدانەوە و کاردانەوەی سیاسی جۆراو جۆرە، و بەناوی داڕشتنی بەرنامە سازیی بۆ بوونی ستەمی میللی و کێشەی میللی و نەبوونی دەوڵەت و سەربەخۆ نەبوونی کوردستان پاساو بۆ ئەو ئەزمە ئابووری و سیاسییە قوڵە ئەکرێت کە حکومەتی هەرێمی کوردستان دەرگیری بووە و لە چوارچیوەی عێراقی پێشوو  ” هەرچەندە کارکردنیان زۆر بەجدیش بۆ پێکهێنانی حکومەتی کوردی لە دوای ڕاپرسیی نایەتە پێش چاو”، وئەوەش بەبیر بهێنینەوە کە دەستوری عێراقی دوای ڕووخانی حکومەتی بەعس دەرەنجامی سازانی بۆرژوازی کورد و عەرەب و هێزە بۆرژوازییە عێراقیەکان بوو بە سەرپەرشتی ڕاستەوخۆی ئەمریکا و جێگای شانازی بێدرێغی هەموو هێزە بۆرژوازییەکان بوولە عێراق  .

دوای زیاتر لە ٢٦ ساڵ لە حوکمڕانی بۆرژوازیی کورد و پارتەکانی بۆرژوازی کوورد و دامەزراندنی پەرلەمان و دام و دەزگا حکومیەکان و دەزگای ئاسایشی هەرێم و بە تەواوی وێناکردنی حکومەتێکی تۆکمەی بۆرژوازیی بۆ ماوەیەکی درێژ خایەن دروستکرا، لە چوارچێوەی عێراقدا، ( سەرەڕای کێشمەکێشی چەندساڵە و شەڕی  نێوان پارتی و یەکێتی و دووکەرتبوونی حکوومەتەکەیان بۆ ماوەیەکی درێژ و پێشێلکردنی سەرەتاییترین مافە ئابووری و سیاسییەکانی کرێکاران و خەڵکی نەدار و کەم دەرامەتی کوردستان…..).

بۆرژوازی کورد بە هەموو پارتەکانییەوە ( پارتی ، یەکێتی ، گۆڕان لەم چەند ساڵەی دوایدا….تاد، و پارتە ئیسلامییەکوردییەکان )، کە دەرگیرن لەگەڵ قەیرانێکی سیاسی و ئابووری قووڵ، و بە بیانووی شەری داعش دەستیان کرد بە برسیکردن و بێکارکردنی کرێکاران و فەرمانبەران و چینی نەداری کۆمەڵگای کوردستان و تێکدانی تەواوەتی گوزەران و بژێویان، لەم چەند مانگەی دوایشدا هات و هاوار و هەڵاو زەنای ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی کوردستان بەرز بووەوە لەلایەن یەکێک لە پارتە فەرمانڕەواکانی کوردستان (پارتی دیموکراتی کوردستان )،و دواتریش لایەنگری شەرمنۆکانەی لەلایەن یەکێتی نیشتمانی کوردستان کە بۆ بەدواداچوونی بەرژەوەندی چینایەتی بۆرژوا کوردەکان و دابینکردنی ئەو بەرژەوەندیانە لە دوای شەڕی داعش لە( چوارچێوەی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی سەرمایەداریی جیهانی وئەمریکاو هاوپەیمانییەکانی )،وئەو گۆڕانکاریانەی کە لەئاستی ناوچەکە کەدوای شەڕی داعش دێنە ئاراوە.

دەوڵەتی سەربەخۆ پارێزەری چ بەرژەوەندێک ؟

دەوڵەت سەربەخۆبێت یا فیدرال، مەدەنی بێت یا علمانی و کۆماریی و دیموکراتی، ئامرازی دەستی چینی باڵادەستە بۆ پاراستنی بەرژەوەندەکانی هەمان ئەو چینەو هەر وەک مارکس لە کتێبی ١٨ ی برۆمیۆی لویس بۆنابرد ئەڵێت ” دەوڵەت چڕبوونەوەی دەسەڵاتی چینی بۆرژوازییە لە دەسەڵاتی جێبەجێکاردا ” و  ” دەوڵەت ئامرازی ڕۆحی گشت کۆمەڵگە نییە ” و کەشتی ڕزگاریی کۆمەڵگە نییە، و دامەزراوەی پاراستنی هەلومەرجێکە بەدەستی چینێکی مشەخۆر.  دەوڵەتی کوردی لە هەرێمی کوردستانی عێراق و بە دامەزراوەکردنی لە درێژماوەدا و لەماوەی چەند ساڵی ڕابردوو نەک بەدەر نەبووە لەو ڕوانگەیەی مارکسییەکان بەڵکوو ڕێک بریتیی  بووە لەو دەزگا چینایەتییەی بۆرژوازیی و بە دامەزراوەش کراوە، سەرەڕای نەبوونی دەستور و( زامن نەکردنی مافەکانی بۆرژوازی کورد بە دەستور، بە قەولی مەسعود بارزانی ) و نیشاندانی بە مافی نەتەوایەتی، ومۆرنەکردنی ڕەسمیەتی ئەم دەوڵەتە لە نەتەوە یەکگرتووە بۆرژوازییەکان، بەڵکوو لە ئاستێکی زۆر فراواندا زۆر تۆکمە بووە وێنایەک بووە لە بەرژەوەندی کۆمەڵگەی بۆرژوازی و دامەزراندنی تەواوی دامەزراوەکانی هێشتنەوەی کۆمەڵگی ئێستا .

دەوڵەت لە ڕوانگەی مارکسەوە کەزۆر بە ڕوونی خستویەتیە ڕوو بریتییەلە : “چڕبوونەوەی دەسەڵاتەکان لە دەستی دەسەڵاتی جێبەجێکاردا”  و” کۆمەڵێکی مەزن لە دامەزراوەی خاوەن توانایە بۆ مۆدێلسازی کۆمەڵگەی مەدەنی، و توانادارە بۆ سنوردارکردنی تواناکانی بۆرژوازیی” و ” چاوگەیەکی سەربەخۆیی بەراورد بە کۆمەڵگە ئەداتە خۆی ” و”کردارە سیاسییەکانی دەوڵەت دەرەنجامی پێکاچوونی نێوان هاوپەیمانییە ئاڵۆزەکان و دەسەڵاتە دەستوریەکانە”، و” پێکهێنەرەکانی دەوڵەت، نەک هەر ژیانی سیاسی هەمئاهەنگ ئەکات بەپێی بەرژەوەندی چینی باڵادەست بەسەر کۆمەڵگەدا، بەڵکو وەک دەسەڵاتی جێبەجێکار لە هەندێ ڕەوشا دەسپێشخەری سیاسیش ئەکات ” و “هێزێکی سەرکوتگەرە و خاوەنی گەورەترین و فراوانترین تۆڕی زانیاریی و ئامرازی چاودێریکردنە ” و ” دەوڵەت نەک هەر بنچینەیەک نییە بۆ ڕەنگدانەوەی بەرژەوەندی گشتی بەڵکوو ئامنجە گشتییەکان بە بەرژەوەندییە تایبەتییەکان ئەگۆڕێت ، کە بەرژەوەندی چینێ باڵادەستە ” و “دەوڵەت لە کۆمەڵگەی سەرمایەداریدا، مشەخۆرە بەسەر کۆمەڵگەوە، سەربە خاوەنی ئامرازەکانی بەرهەمهێنانن و سەر بەوانەن کە دەستیان گرتووە بەسەر هەموو بەرهەمهێنانی کۆمەڵایەتیدا، و پێویستە سیاسەتە گشتیەکانی دەوڵەت گوونجاو بێت لەگەڵ ئامانجی بازرگان و پیشەسازەکان و…… سەرمایەدارەکان بۆ درێژماوە” ئەگەر دەوڵەت بەم جۆرە نەبێت ئەوا ” کۆمەڵگەی مەدەنی ئەکەوێتە بەر مەترسی و جێگیریی دەوڵەتیش ئەکەوێتە بەر مەترسی بەهەمان شێوە ” .

دەوڵەتی کوردی لەم ڕوانگەیەوە نەک وەک باسێکی دابڕاو، بەڵکوو وەک کردەیەکی سیاسی چینایەتی کە پارێزەری بەرژەوندی چینی بۆرژوازی کوردە، و دامەزراندنی و فەرمیکردنەوەی هیچ بەرژەوەندێکی بۆ چینی کرێکا ر و بێبەشانی کۆمەڵگە و چینە نەدارەکان نییە . ئایا پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی و دەوڵەتی عێراقی، ( بەناوی پاراستنی خاک و خەڵکی کوردستان و ئایندەی ) چ گۆڕانکارییەک لەژیانیان درووست ئەکات؟ ئایا سۆشیالیست و کۆمۆنیستەکان ئەبێت فریوی ئەم سیاسەت و کردە بۆرژوازییە بخۆن؟ ئایا ئەبێت ئێمە وەک سۆسیالیست و کۆمۆنیست و چینی کرێکار و بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکەی و بێبەشانی خواروی کۆمەڵگا چ بەرژەوەندێکمان لەگەڵ ئەم دەوڵەتە سەرمایەدارییە هەبێت؟ ئایا ئێمە لەبەرەی نەخێر بین یان نەخێر لە ئێستادا یان بەڵێ…؟ بە بڕوای من وەک سۆسیالیستێک ئەبێت لەبەرەی بەرژەوەندی چینی کرێکار و ئامانجی ڕزگاریبەخشانەی ئەو بین و بڵێێن نا بۆ خۆتان و سیستەمەکاتان و جیهانی سەرمایەداری، و بەدەنگێکی یەکگرتوو بڵند هاوار بکەین ئێوە خۆتان و پەرلەمان و دەوڵەتەکەتان بۆ بەرگریکردن و پارێزگاریکردنی سەرمایەو سەرمایەداری دامەزراندووە و دەبی فەوت بکرێن و وەلا بنرێن و سەراپای سیستەم و ستەمی چینایەتی هەڵوەشێنینەوە و ژیانێکی تەواو جیاواز دا مەزرێنین کە چەوسانەوەی ئابووری وسیاسی و نایەکسانی تیا نەبێت، و خۆیان و دەوڵەت وسیستەمەکەیان تەفرو تونا بکەین .

 

سەرنجێک بنووسە

ئیمەیڵەکەت بڵاوناکرێتەوە. تکایە سەرجەم خانەکان پڕ بکەرەوە *

*